ขนาดหม้อแปลง เอกรัฐ (Transformer Size) หมายถึงความสามารถในการจ่ายกำลังไฟฟ้าออกมา ซึ่งมักวัดเป็นหน่วย kVA (กิโลโวลต์แอมแปร์) หรือ MVA (เมกะโวลต์แอมแปร์) ขนาดของหม้อแปลงไฟฟ้าจะต้องเลือกให้เหมาะสมกับโหลดหรือปริมาณไฟฟ้าที่ต้องการใช้งานในระบบ เพื่อให้ระบบมีประสิทธิภาพและปลอดภัยสูงสุด
การเลือกขนาดหม้อแปลงไฟฟ้า

ขนาดของหม้อแปลงไฟฟ้าที่จะเลือกใช้จะพิจารณาจาก:
- ปริมาณโหลดไฟฟ้าที่ต้องการจ่าย: ต้องคำนวณจากกำลังไฟฟ้ารวมของอุปกรณ์ทั้งหมดที่หม้อแปลงจะต้องจ่ายไฟฟ้าให้
- ชนิดของโหลดไฟฟ้า: เช่น โหลดที่เป็นแบบหนึ่งเฟสหรือสามเฟส และประเภทของโหลด เช่น โหลดแบบคงที่ (Resistive Load) หรือโหลดแบบมีการเปลี่ยนแปลง (Inductive Load)
- ค่า Power Factor (PF): เพื่อการใช้งานหม้อแปลงอย่างเต็มประสิทธิภาพ ควรเลือกขนาดที่คำนวณจากค่า Power Factor ของระบบไฟฟ้าที่ใช้จริง
- อัตราการขยายตัวในอนาคต: หากมีแผนที่จะเพิ่มโหลดในอนาคต ควรเลือกขนาดหม้อแปลงที่เผื่อไว้สำหรับการขยายตัว
ขนาดหม้อแปลงที่ใช้บ่อยในระบบต่าง ๆ
- หม้อแปลงขนาดเล็ก (ต่ำกว่า 10 kVA):
- ใช้สำหรับอุปกรณ์ขนาดเล็กหรือในครัวเรือน เช่น ระบบแสงสว่างขนาดเล็ก หรืออุปกรณ์ที่ต้องการแรงดันที่แตกต่างออกไปในอาคาร
- หม้อแปลงขนาดกลาง (10 kVA – 500 kVA):
- นิยมใช้ในอาคารสำนักงานหรือโรงงานขนาดเล็ก-กลางที่ต้องการพลังงานไฟฟ้าปริมาณปานกลาง เช่น ระบบแสงสว่างในโรงงานหรืออุปกรณ์เครื่องจักรเบา
- หม้อแปลงขนาดใหญ่ (500 kVA – 5 MVA):
- เหมาะสำหรับโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ห้างสรรพสินค้า หรือระบบจ่ายไฟในอาคารสูง
- หม้อแปลงขนาดใหญ่พิเศษ (มากกว่า 5 MVA):
- ใช้ในสถานีไฟฟ้าย่อยหรือระบบการส่งไฟฟ้าในระดับภูมิภาคและระดับประเทศ
การคำนวณขนาดหม้อแปลงที่ต้องการ (คำนวณเบื้องต้น)
การคำนวณขนาดหม้อแปลงเบื้องต้นสามารถทำได้โดยสูตร:
Power (kVA)=Voltage (V) ×Current (I)1000\text{Power (kVA)} = \frac{\text{Voltage (V) } \times \text{Current (I)}}{1000}Power (kVA)=1000Voltage (V) ×Current (I)
สำหรับการคำนวณในระบบสามเฟส สามารถใช้สูตร:
Power (kVA)=3×Voltage (V) ×Current (I)1000\text{Power (kVA)} = \frac{\sqrt{3} \times \text{Voltage (V) } \times \text{Current (I)}}{1000}Power (kVA)=10003×Voltage (V) ×Current (I)
หากเราทราบค่า Power Factor (PF) ของระบบ เราสามารถคำนวณกำลังไฟฟ้า (kW) ของหม้อแปลงได้ด้วยสูตร:
Power (kW)=Power (kVA)×PF\text{Power (kW)} = \text{Power (kVA)} \times \text{PF}Power (kW)=Power (kVA)×PF
ตัวอย่างการคำนวณขนาดหม้อแปลง
หากระบบไฟฟ้าต้องการโหลดประมาณ 200 kW และ Power Factor ของระบบประมาณ 0.8 เราจะคำนวณขนาดหม้อแปลงที่เหมาะสมได้โดย
Power (kVA)=Power (kW)PF=2000.8=250 kVA\text{Power (kVA)} = \frac{\text{Power (kW)}}{\text{PF}} = \frac{200}{0.8} = 250 \text{ kVA}Power (kVA)=PFPower (kW)=0.8200=250 kVA
ดังนั้นหม้อแปลงขนาด 250 kVA จะเพียงพอสำหรับระบบนี้
ข้อควรระวังในการเลือกขนาดหม้อแปลง
- ควรเลือกขนาดที่เผื่อพอสมควร เพราะหากขนาดหม้อแปลงเล็กเกินไป จะทำให้เกิดปัญหาความร้อนสูงเกินหรือโหลดเกิน (Overload) ที่ส่งผลต่ออายุการใช้งานของหม้อแปลง
- หากเลือกขนาดที่ใหญ่เกินไป อาจจะทำให้สิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายเกินความจำเป็น
ความรู้ดีดีจาก การไฟฟ้า
เราคือบริษัท บริการ หม้อแปลง ออกแบบ ติดตั้ง ดูแล ติดต่อ CSK 082-338-3810 เพื่อข้อมูลเพิ่มเติมและ ราคา เกี่ยวกับ ระบบไฟฟ้าอุตสาหกรรม ติดตั้ง ตรวจสอบ บริการแก้ไข ระบบไฟฟ้าโรงงาน ไฟฟ้าแรงสูง หม้อแปลงไฟฟ้า ตู้เมนไฟฟ้า ระบบแสงสว่าง ระบบป้องกันฟ้าผ่า ระบบป้องกันไฟไหม้ ระบบสายดิน ครบวงจร ในงานอุตสาหกรรม งานไฟฟ้า อุตสาหกรรม